Andoni Zubizarreta: kalede sekiz yıl, direktör koltuğunda dört buçuk yıl

Zubizarreta'nın Barça ile iki ayrılığı var ve ikisi de kısa bir toplantıyla bitti. 1994'te Atina'da havalimanına giden takım otobüsünde, 2015'te ise bir başkanlık kararıyla. Arada, kulübün ilk Avrupa Kupası'nda kalede durmuş, emekli olduktan yıllar sonra aynı kulübün futbol yönetiminin başına geçmişti. Bu sayfa onun Barça'daki iki görevini tarihler, rakamlar ve kendi sözleri üzerinden izliyor.

Önemli tarihler

Kaleci: Urruti'nin yerine

El País'in 3 Mayıs 1986 tarihli haberine göre transfer bir gün önce Zaragoza'da kapandı. Athletic 150 milyon peseta ve Barça'nın Osasuna'dan aldığı kaleci Biurrun'u kazandı; 24 yaşındaki Zubizarreta sekiz sezonluk sözleşmeyle sezonda yaklaşık 45 milyon peseta alacaktı. Haberin ilginç tarafı, kalecinin aslında Bilbao'da kalmak istemesiydi. Athletic'ten dört yıllığına sezonda 25 milyon talep etmiş, yönetim bunu kadrodaki ücret dengesini bozacağı gerekçesiyle fazla bulmuştu. Barça, 34 yaşındaki Urruti'nin halefini uzun süredir arıyordu. Zubizarreta o sırada dokuz kez milli olmuştu ve İspanya'nın Meksika'daki Dünya Kupası kadrosunda ilk kaleciydi.

Kulübün resmî sayfası onu soğukkanlılığı ve yer tutuşuyla tanımlıyor, birkaç sezon takım kaptanlığı yaptığını da ekliyor. Sayfadaki kariyer özeti 1986-94 arasında 494 maç diyor; bu sayı hazırlık ve özel maçları da içeriyor olabilir, kulüp ayrım yapmıyor. Aynı sayfaya göre Zubizarreta Athletic, Barça ve Valencia formalarıyla Primera División'da 622 maça çıkmış, İspanya milli takımında 126 kez forma giymiş, dört Dünya Kupası ve iki Avrupa Şampiyonası oynamıştır. Barça'daki kupa listesi şöyle:

• 1 Avrupa Kupası (1991-92)
• 1 Kupa Galipleri Kupası (1988-89)
• 1 UEFA Süper Kupası (1992)
• 4 La Liga (1990-91, 1991-92, 1992-93, 1993-94)
• 2 Kral Kupası (1987-88, 1989-90)
• 2 İspanya Süper Kupası (1991, 1992)

Wembley: kurtarışlar ve 39 basamak

UPI'nin maç raporu, Zubizarreta'nın bir yıl önceki Kupa Galipleri Kupası finalini cezalı olduğu için kaçırdığını hatırlatıyor. 20 Mayıs 1992'de ise oradaydı. 21. dakikada Mancini'nin kornerinden sonra ceza sahasında seken topa Attilio Lombardo sol ayağıyla sert vurdu, Zubizarreta çıkardı. El País'in ertesi günkü değerlendirmesine göre o top girseydi “belki de maç bitmişti”. Kulüp sayfası da onu, Koeman'la birlikte finalin kahramanı sayıyor. Maçın künyesi için Wembley 1992 sayfamıza bakabilirsiniz.

El País'in 2011'deki bir yazısı finalden bir gün öncesine ait bir anekdotu aktarıyor. Antrenmanda Julio Salinas ve Pep Guardiola, Wembley'de çimden şeref tribününe kaç basamak çıkıldığını tartışıyordu; biri 38, öbürü 39 diyordu. Zubizarreta araya girdi: “Yarın oynayalım, kazanalım, tribüne çıkalım ve basamakları sayalım.” Aynı yazıya göre kupayı kaldırma onurunu kaptan Alexanco'ya bıraktı.

Atina: otobüste gelen haber

18 Mayıs 1994'te Atina'daki Şampiyonlar Ligi finalinde Milan, Barça'yı 4-0 yendi. UEFA'nın anlatımına göre üçüncü gol, Sergi'nin seken topta oyalanmasının ardından Savićević'in uzaktan Zubizarreta'nın üzerinden aşırttığı vuruştu.

Ertesi sabah olanları iki kaynak biraz farklı anlatıyor. El País'in 24 Mayıs 1994 tarihli haberinde Zubizarreta, havalimanına giden otobüste yanına oturan Başkan Núñez'in “Cruyff'un benimle devam etmeyeceğini söylediğini” bildirdiğini anlatıyor. Cuma günü Cruyff ile görüştüğünü, teknik direktörün ona “Benim planlarımda yoksun” dediğini de ekliyor. El País'in 2010'da Atina'dan yazdığı uzun yazı ise haberi başkan yardımcısı Joan Gaspart'ın verdiğini aktarıyor. Bu yazıya göre Zubizarreta, Gaspart'ın “Cruyff sana yer garantisi vermiyor” sözüne şu cevabı verdi: “Sekiz yılda bana kimse yer garantisi vermedi, yerimi kendim kazandım.”

1994'teki basın toplantısında 32 yaşındaki kaleci kimseyi suçlamadı. Cruyff ile tek anlaşmazlığının sportif konular olduğunu söyledi, sonraki adımı soran gazetecilere de Valencia için “Bir onur” dedi. El País'in 2010 yazısına göre birkaç gün sonra takıma bir restoranda veda etti, fizyoterapist Ángel Mur'a imzalı eldivenlerini bıraktı ve köşede ağlayan Guardiola'yı teselli etti. Aynı yazı, kaptanlığın sırası kendisine geldiği halde Cruyff'un bandı José Mari Bakero'ya verdiğini de yazıyor.

Sportif direktör: 2010-2015

Kulüp açıklamasına göre Zubizarreta Temmuz 2010'da futbol direktörü olarak geri döndü. BBC'ye göre Manchester City'ye geçen Txiki Begiristain'in yerini aldı. Kasım 2010'da Barça Şampiyonlar Ligi maçı için Atina'ya gittiğinde, El País onu 1994'te son gecesini geçirdiği otelde buldu; Guardiola teknik direktör, Zubizarreta direktördü. “Çemberi kapatmaya geldim” diye espri yaptı.

El País'in 2011'deki analizi, direktörün altyapıdan gelen oyuncular için bir “Barça profili” tanımlamaya çalıştığını, isimden çok profilin önemsendiği bir yöntem kurduğunu yazıyor; gazete bu dönüşümün baş aktörü olarak onu gösteriyor. CNN'in aktardığı transfer listesinde Adriano, Javier Mascherano, Alexis Sánchez, Cesc Fàbregas, Neymar ve 2014 yazında Liverpool'dan gelen Luis Suárez var. Aynı haber Douglas ve Thomas Vermaelen transferlerinin beklentiyi karşılamadığını, Neymar transferinin ise İspanyol makamlarının vergi kaçırma suçlamasına yol açtığını hatırlatıyor.

Son, Ocak 2015'te geldi. BBC'ye göre FIFA, 18 yaş altı oyuncu transferi kurallarını ihlal ettiği için Barça'ya 14 aylık transfer yasağı vermişti ve Spor Tahkim Mahkemesi kulübün itirazını reddetmişti. CNN'e göre bunu Real Sociedad'a karşı 1-0'lık deplasman yenilgisi izledi; Zubizarreta Canal+'a yasaktan tek başına sorumlu tutulamayacağını, o dönem ilgili alandan sorumlu başkan yardımcısının şimdiki başkan olduğunu söyledi. Ardından Başkan Josep Maria Bartomeu sözleşmesini feshetti. Aynı gün yardımcı sportif direktör Carles Puyol da görevini bıraktığını açıkladı.

Kısa sorular

Zubizarreta Barça'ya kaça geldi?

El País'e göre Athletic 150 milyon peseta ve kaleci Biurrun'u aldı.

Neden 1994'te ayrıldı?

Cruyff onu planlarında görmediği için sözleşmesi yenilenmedi; karar Atina finalinin ertesi günü kendisine bildirildi.

Sportif direktörlükten ne zaman alındı?

Kulübün açıklaması 4 Ocak 2015 tarihini taşıyor; BBC ve CNN haberi 5 Ocak 2015'te yayımladı.