Frank Rijkaard: Barcelona'yı Yeniden Avrupa'nın Zirvesine Taşıyan Hollandalı

Haziran 2003'te Joan Laporta yönetimi göreve geldiğinde Barcelona dört sezondur kupa kazanamamıştı ve yeni sezonu UEFA Kupası'nda oynayacaktı. Yönetim, görevi devraldığı pazar gününün ertesinde, sabah Radomir Antić'le yollarını ayırdı; akşam da Camp Nou'da 40 yaşındaki Frank Rijkaard'ı dört yıllık sözleşmeyle tanıttı. El País'in o günkü haberine göre kulübün ilk düşündüğü isim PSV'deki Guus Hiddink'ti; Hiddink, kulübün sıkışık bütçesiyle ancak önerilebilen bir milyon euroyu kabul etmedi. Ajax'ta bir yıl daha sözleşmesi bulunan Ronald Koeman ise bonservis ödemesi gerektirdiği için elendi. Sparta Rotterdam'ın küme düşmesini önleyemeyince görevi bırakan Rijkaard boştaydı.

Laporta, Rijkaard'ın üçüncü tercih olduğu yorumlarını kabul etmedi ve onun en çok istediği aday olduğunu söyledi; kararı Johan Cruyff'un verip vermediği sorusuna da sorumluluğun yönetimde olduğunu belirterek yanıt verdi. 30 Eylül 1962'de Amsterdam'da doğan Hollandalının antrenörlük özgeçmişi kısaydı: 1998 Dünya Kupası'nda Hiddink'in yardımcılığı, 1998-2000 arasında Hollanda millî takımı ve 2001-02'de Sparta. Millî takımdan, Euro 2000 yarı finalinde İtalya'ya penaltılarla elendikten sonra kendi isteğiyle ayrılmıştı. Tanıtım toplantısına İngilizce başladı, 1987-88'de Zaragoza'da oynarken öğrendiği İspanyolcayla bitirdi. Kulübün resmî biyografisine göre teknik ekipte NAC Breda'nın eski hocası Henk ten Cate ile Dream Team'in eski orta sahası Eusebio Sacristán yer aldı.

Zor başlangıç: 2003-04

İlk sezonun en büyük yıldızı Ronaldinho'ydu, ama takım sezonun ilk yarısında beklentinin çok altında kaldı. Kulübün değerlendirmesine göre dönüm noktası, ocak transfer döneminde kadroya katılan Hollandalı orta saha Edgar Davids oldu. Rijkaard taktik düzenini oturttu ve en karanlık haftalarda imkânsız görünen bir sıçramayla takım ligi ikinci sırada bitirdi. Buna karşın UEFA Kupası'nda Celtic'e, Kral Kupası'nda Zaragoza'ya elenen Barça'nın sezon sonundaki tek kupası Katalonya Kupası'ydı.

Şampiyon kadronun kurulması: 2004-05

İkinci sezonda kadro köklü biçimde değişti: Samuel Eto'o, Deco, Henrik Larsson, Ludovic Giuly, Edmílson, Juliano Belletti ve Sylvinho geldi. Sezonun ilk bölümünde Thiago Motta, Gabri, Edmílson ve Larsson ağır sakatlıklar yaşasa da takım ligi rahat kazandı; şampiyonluk, bitime üç maç kala Levante deplasmanında ilan edildi. Katalonya Kupası da müzeye girerken Şampiyonlar Ligi'nde Chelsea, Kral Kupası'nda ise Gramenet yolun sonu oldu.

Zirve sezonu: 2005-06

Rijkaard'ın Barcelona'sı bu sezon Avrupa'da Stamford Bridge'de 2-1 ve San Siro'da 1-0'lık deplasman galibiyetleriyle iz bıraktı, finalde de Paris'te Arsenal'i 2-1 yendi. Ligde art arda 14 galibiyetlik bir seri yakalandı. Bu serinin en ünlü halkası 19 Kasım 2005'teki Bernabéu maçıydı: Eto'o'nun 15. dakikadaki golünden sonra Ronaldinho ikinci yarıda iki gol daha attı ve Real Madrid tribünleri Brezilyalıyı ayakta alkışladı. Ronaldinho maç sonunda, bu jestin daha önce yalnızca Maradona'ya yapıldığını bilmediğini söyledi. Galibiyet Barça'yı zirveye, üçüncü sıradaki Madrid'in dört puan önüne taşıdı.

Sezon bilançosunda La Liga, Şampiyonlar Ligi ve Betis'i yenerek kazanılan İspanya Süper Kupası vardı; tek pürüz Kral Kupası'nda yine Zaragoza'ya elenmekti. Rijkaard, futbol tarihi ve istatistik kuruluşu IFFHS tarafından 2006'nın en iyi teknik direktörü seçildi; listede José Mourinho ile Juande Ramos'un önündeydi. UEFA'nın kaydına göre Paris zaferiyle Rijkaard, Şampiyon Kulüpler Kupası'nı hem oyuncu hem teknik direktör olarak kazanan beşinci isim oldu; ondan önce bunu Miguel Muñoz, Giovanni Trapattoni, Johan Cruyff ve Carlo Ancelotti başarmıştı. Oyuncu olarak bu kupayı 1988-89 ve 1989-90'da Milan'la, 1994-95'te Ajax'la kaldırmıştı. Finalin ayrıntıları için Paris 2006 sayfamıza bakabilirsiniz.

İki yıllık düşüş: 2006-07 ve 2007-08

2006-07 hayal kırıklığıyla geçti. Şampiyonlar Ligi son 16 turunda Liverpool deplasman golü kuralıyla turu geçti, lig şampiyonluğu averajla kaçtı, Kral Kupası'nda Getafe yarı finalde engel oldu. Avrupa Süper Kupası Sevilla'ya, Kulüpler Dünya Kupası Internacional'e kaybedildi. Kulübün kayıtlarında o sezondan kalan kupalar, ikisinde de rakibin Espanyol olduğu İspanya Süper Kupası ile Katalonya Kupası.

2007 yazında Thierry Henry, Yaya Touré, Éric Abidal ve Gabriel Milito'nun transferiyle kâğıt üzerinde kulüp tarihinin en güçlü kadrolarından biri kuruldu. Takım Şampiyonlar Ligi'nde Manchester United'a, Kral Kupası'nda Valencia'ya yarı finalde, finale bir gol kala elendi. Ligde fiziksel yorgunluk ve sakatlıklar istikrarı bozdu ve sezon üçüncülükle kapandı.

Ayrılık kararı: 8 Mayıs 2008

Kulüp, 8 Mayıs 2008'de Rijkaard'ın sezon sonunda ayrılacağını ve yerine B takımını çalıştıran Pep Guardiola'nın geçeceğini açıkladı. Karar, bir gün önce yeni şampiyon Real Madrid'e 4-1 kaybedilen maçın ardından geldi; Rijkaard'ın bir yıllık sözleşmesi daha vardı. UEFA'nın haberine göre Laporta, Rijkaard'ın rekorunun son sonuçların gölgesinde kalmaması gerektiğini ve onun kulüpte tarih yazdığını söyledi. El País'in aktardığına göre Laporta çöküşün sorumluluğunu büyük ölçüde üstlendi, oyunculara da beklentiyi karşılamadıkları için sitem etti. Johan Neeskens, Eusebio ve Juan Carlos Unzué'den oluşan teknik ekip de kulüpten ayrıldı; Guardiola'nın seçimi yönetimde oy birliğiyle alındı.

UEFA haberde son iki sezonu kupasız olarak nitelese de kulübün resmî listesi 2006-07 sezonuna bir İspanya Süper Kupası ile bir Katalonya Kupası yazıyor. Aradaki fark, söz konusu kupaların küçük turnuvalar sayılıp sayılmamasından kaynaklanıyor.

Rakamlarla Rijkaard dönemi

Kulübün resmî verilerine göre Rijkaard, Barcelona'yı 283 resmî maçta yönetti: 167 galibiyet, 64 beraberlik, 52 yenilgi; atılan 544, yenilen 254 gol. Galibiyet oranı yüzde 59, maç başına ortalama 1,92 gol atıp 0,89 gol yedi. Kulübün 2018 tarihli sayfasına göre ligdeki 112 galibiyetiyle Johan Cruyff (183) ve Pep Guardiola'nın (116) ardından üçüncü sırada. Toplam kupa sayısı sekiz: iki La Liga (2004-05, 2005-06), bir Şampiyonlar Ligi (2005-06), iki İspanya Süper Kupası (2005-06, 2006-07) ve üç Katalonya Kupası (2003-04, 2004-05, 2006-07).

Kulübün 2026'daki 20. yıl yazısı, Paris zaferini Rijkaard'ın sabrı, yeteneği ve oyun anlayışının ürünü olarak tanımlıyor ve o kadroda Ronaldinho, Xavi, Iniesta, Deco, Puyol, Eto'o ile Víctor Valdés'in bulunduğunu hatırlatıyor. Aynı yazıya göre bu başarı, Barça'nın sonraki yıllarda Guardiola ve Luis Enrique yönetiminde Avrupa'daki hâkimiyetinin önünü açtı. Kulüp, 17 Mayıs 2026'da Spotify Camp Nou'nun şeref tribününde düzenlediği yıl dönümü töreninde Deco, Belletti, Oleguer ve Albert Jorquera gibi eski oyuncuları, Rijkaard'ın yardımcısı Eusebio Sacristán ve kaleci antrenörü Juan Carlos Unzué ile bir araya getirdi; törende 2005-06'nın başkanı Joan Laporta da vardı.