Ernesto Valverde: İki Lig Şampiyonluğu, İki Avrupa Kâbusu

13 Ocak 2020 gecesi FC Barcelona'nın kısa bir açıklaması Ernesto Valverde dönemini bitirdi: kulüp ve teknik direktör, sözleşmeyi karşılıklı olarak feshetme konusunda anlaşmıştı. The Guardian'ın aktardığına göre gün boyu süren belirsizliğin ardından resmî duyuru ancak saat 23.15'te geldi. Valverde, takımı ligin ilk yarısını lider bitirmiş halde bırakıyordu. Bu tablo, onun Barça dönemini özetleyen çelişkinin ta kendisiydi: yurt içinde istikrarlı sonuçlar, Avrupa'da ise üst üste iki sezon tekrarlanan sarsıcı elenmeler.

Athletic'ten Camp Nou'ya: Txingurri'nin dönüşü

Kulüp, 30 Mayıs 2017'de Athletic Club'dan gelen 53 yaşındaki Valverde'yi yeni teknik direktör olarak duyurdu. Sözleşme iki yıllıktı ve bir yıllık opsiyon içeriyordu. Başkan Josep Maria Bartomeu, seçimi şu sözlerle açıkladı: “Valverde yeteneğe, bilgiye ve deneyime sahip. Altyapıdan oyuncu çıkarıyor, bizimkine benzer bir stili ve çalışma biçimi var.” Valverde, Bask dilinde “küçük karınca” anlamına gelen Txingurri lakabıyla tanınıyordu ve kulübe yabancı değildi. 1988-1990 arasında Johan Cruyff'un kadrosunda 29 maçta 10 gol atmış, Kupa Galipleri Kupası ile Kral Kupası kazanmıştı.

Teknik direktörlük özgeçmişi de doluydu. Espanyol'u 2007'de UEFA Kupası finaline taşımış, finali Sevilla'ya kaybetmişti. Olympiakos'la üç Yunanistan ligi ve iki kupa kazanmış, Athletic'te kulüp tarihinin en çok maça çıkan hocası olmuştu. Kulübün resmî biyografisine göre Athletic, onun yönetiminde İspanya Süper Kupası'nda Barça'yı yenerek 31 yıl sonra ilk kupasını kazanmıştı. Barça'ya gelmeden önce teknik direktör olarak altı kupası vardı.

2017-18: Yenilgisiz lig sezonuna bir hafta kala

İlk resmî sınav kötü geçti; Barça, İspanya Süper Kupası'nı Real Madrid'e kaptırdı. Sezonun geri kalanı ise lig ve kupa çiftiyle bitti. Kral Kupası finalinde Wanda Metropolitano'da Sevilla yenildi. Ligde tarihî bir hedefin eşiğine gelindi: 13 Mayıs 2018'de, sondan bir önceki haftada Levante'ye 5-4 yenilene kadar Barça ligde 43 maç kaybetmemişti. Kulübün maç raporuna göre bu serinin 36 maçı o sezona, yedisi bir önceki sezonun sonuna aitti. Philippe Coutinho'nun hat-trick'i ve Luis Suárez'in penaltısı, Levante'nin 5-1'lik üstünlüğünü silmeye yetmedi.

Avrupa'daki tablo farklıydı. Çeyrek finalin ilk maçında Roma'yı 4-1 yenen Barça, 10 Nisan 2018'de Olimpico'da 3-0 kaybetti ve deplasman golü kuralıyla elendi. Edin Džeko 6. dakikada, Daniele De Rossi penaltıdan, Kostas Manolas ise bitime sekiz dakika kala kafayla attı. UEFA bu sonucu Şampiyonlar Ligi tarihinin ortak ikinci büyük geri dönüşü olarak kayda geçirdi.

2018-19: Şampiyonluk, yeni sözleşme ve Anfield

İkinci sezon Fas'ın Tanca kentinde Sevilla'ya karşı kazanılan Süper Kupa'yla açıldı. 15 Şubat 2019'da kulüp, Valverde'nin sözleşmesini 2019-20 sezonu sonuna kadar uzattı ve 2020-21 için opsiyon ekledi. O gün yayımlanan resmî verilere göre Valverde 96 maçta 65 galibiyet, 22 beraberlik ve 9 yenilgi almıştı. Takım bu süreçte 233 gol atıp 78 gol yemiş, 45 maçta kalesini gole kapatmıştı. Ligde 37 maç üst üste gol atma serisini ancak Athletic bitirebilmişti. Valverde döneminin golcüler listesinde Lionel Messi 74 golle zirvedeydi; onu Suárez (47), Coutinho (18) ve Ousmane Dembélé (17) izliyordu.

Barça ligi Camp Nou'da Levante'yi yenerek üst üste ikinci kez kazandı. Ardından sezonun en ağır haftaları geldi. Şampiyonlar Ligi yarı finalinde Liverpool'a karşı ilk maçta kurulan 3-0'lık üstünlük, 7 Mayıs 2019'da Anfield'da alınan 4-0'lık yenilgiyle eridi. 25 Mayıs'taki Kral Kupası finali de Valencia'ya kaybedildi. Valverde Anfield gecesinden sonra BBC'ye “Bunun beni nasıl etkileyeceğini bilmiyorum. Teknik direktör sorumluluk almak zorunda” dedi. O gecenin ayrıntıları Liverpool 4-0 Barcelona sayfasında.

Sezon sezon Valverde

Sezon	La Liga	Kral Kupası	İspanya Süper Kupası	Şampiyonlar Ligi
2017-18	Şampiyon	Şampiyon (finalde Sevilla)	Real Madrid'e kaybedildi	Çeyrek final (Roma)
2018-19	Şampiyon	Finalist (Valencia)	Şampiyon (Sevilla, Tanca)	Yarı final (Liverpool)
2019-20	İlk yarı lideri (Real Madrid ile puan eşitliği)	Görevden ayrılmadan önce oynanmadı	Yarı finalde Atlético'ya elendi	Ocak 2020'de görevden ayrıldı

Toplam bilanço	Değer
Maç	163
Galibiyet	108 (%66,25)
Beraberlik	35 (%21,47)
Yenilgi	20 (%12,26)
Kupalar	2 La Liga, 1 Kral Kupası, 1 İspanya Süper Kupası

Cidde ve kopuş

2019-20'nin ilk yarısında Barça ligi Real Madrid'le aynı puanda ve lider tamamladı. Buna karşın BBC'nin derlemesine göre deplasman performansı zayıftı: Athletic, Granada ve Levante'ye yenilgiler, Osasuna, Real Sociedad ve Espanyol'la beraberlikler. Kırılma noktası, Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde oynanan Süper Kupa yarı finali oldu. Barça, Atlético Madrid karşısında bitime dokuz dakika kala 2-1 öndeyken 3-2 kaybetti.

Sonrasında yaşananlar, kulübün süreci yönetme biçimi nedeniyle eleştirildi. Guardian'a göre spor direktörü Eric Abidal ve CEO Òscar Grau Katar'a giderek görevi Xavi Hernández'e teklif etti; Xavi reddetti. Ronald Koeman da teklifi geri çevirdi. Eski kaptan Andrés Iniesta, Valverde'ye yapılan muameleyi “biraz çirkin” diye nitelendirdi. Guardian, Valverde'nin 17 yıl önceki Louis van Gaal'dan bu yana sezon ortasında görevden alınan ilk Barça teknik direktörü olduğunu hatırlattı. Yerine 61 yaşındaki Quique Setién, Haziran 2022'ye kadar sözleşmeyle getirildi.

Valverde ertesi gün kulübün sitesinde yayımlanan veda mektubunda iki buçuk yılın “yoğun” geçtiğini yazdı, Bartomeu'ya ve yönetim kuruluna teşekkür etti. Oyuncuların emeğiyle birlikte dört kupa kazandıklarını hatırlattı ve halefi Setién'e başarı diledi.

Mirası nasıl okunmalı?

Valverde'nin sayıları, 163 maçta yüzde 66,25 galibiyet ve iki lig şampiyonluğu anlamına geliyor. Eleştiriler ise sonuçtan çok oyuna yönelikti. BBC'nin İspanyol futbolu yorumcusu Andy West, Setién'in atanmasını değerlendirirken Barça'nın tanınmış oyun kimliğinin “daha pragmatik” Valverde döneminde aşındığını yazdı. Guardian da üst üste iki sezon ilk maçta kurulan üç gollük avantajların rövanşta kaybedilmesinin teknik direktörün üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu not etti.

Setién döneminin ömrü ise kısa oldu. Kulüp, 17 Ağustos 2020'de onun görevine son verdi. Bilançosu 25 maçta 16 galibiyet, 4 beraberlik ve 5 yenilgiydi. Kararın arka planındaki Lizbon gecesi için Barcelona 2-8 Bayern sayfasına, Valverde döneminin en golcü oyuncusu için Messi profiline bakılabilir.