Di Stéfano transferi (1953): Tarihleri, belgeleri ve iki farklı anlatısıyla

Alfredo Di Stéfano'nun 1953'te Real Madrid'e gidişi, iki kulübün tarihini ayrı biçimlerde yazdığı bir dosyadır. Barcelona'nın resmî tarihçesi, Franco rejiminin desteğini alan “tuhaf bir federasyon manevrasından” söz eder. Real Madrid'in sitesi ise kulübün oyuncuyu almak için “çok mücadele ettiğini” ve sonunda başardığını yazar. Bu sayfa, iki tarafın kaynaklarını ve 2017'de El País'in yayımladığı River Plate belgelerini yan yana koyuyor.

Sorunun kökü: İki kulübün iki ayrı hakkı

Di Stéfano, 9 Ağustos 1949'da River Plate'ten ayrılıp FIFA'nın tanımadığı Kolombiya liginde Millonarios'a geçti. El País'te Alfredo Relaño'nun aktardığına göre River'da yılda 3.500 dolar kazanırken Millonarios ona 12 bin dolar imza parası ve ayda 1.200 dolar teklif etmişti. FIFA'nın gönderdiği İtalyan Ottorino Barassi'nin 1951'de sağladığı Lima Paktı, Kolombiya kulüplerinin bu oyuncuları 15 Ekim 1954'e kadar tutabileceğini, sonra eski kulüplerine dönmeleri gerektiğini öngörüyordu. Sonuç, aynı oyuncu üzerinde iki ayrı hak sahibiydi:

Real Madrid oyuncuyu Mart 1952'de, kulübün 50. yıl turnuvasında tanımıştı. Relaño'ya göre Millonarios, Norrköping ile 2-2 berabere kaldı, Real Madrid'i 4-2 yendi; Di Stéfano üç gol attı, diğer üç golde de payı vardı. 1952 Noeli'nde, Millonarios'un Şili turnesi sırasında, Di Stéfano 4 bin dolar avans aldıktan sonra Buenos Aires'e geçti ve Kolombiya'ya dönmedi. Bu sırada Barça'da Kubala akciğer hastalığı nedeniyle sahalardan uzaktı; AS ve Relaño, Barça'nın Samitier aracılığıyla Di Stéfano'ya yönelmesini bu boşluğa bağlıyor.

1953: Adım adım

1. 2 Mayıs: River Plate belgelerine göre Barça adına müzakere için Domingo Valls Taberner'e vekâlet verildi. BBC, Barça'nın müzakerecileri olarak Ramon Trias Fargas'ı ve Santa Fe direktörü Joan Busquets'i anıyor.
2. 22-23 Mayıs: AS'e göre Di Stéfano 22 Mayıs'ta Barajas'a indi; El País'in River belgeleri yazısına göre 23 Mayıs'tan itibaren Barcelona'daydı.
3. 25 Haziran: River, 19 Mayıs'ta oyuncuya 2,5 milyon peso değer biçmişti; Barça 1,8 milyon önermişti. Taraflar 2 milyon pesoda (yaklaşık 87 bin dolar) anlaştı. Şart, oyuncunun 26 Temmuz'a kadar Barça'ya katılmasıydı.
4. Millonarios pazarlığı: AS'e göre Barça başkanı Enric Martí Carretó, Millonarios başkanı Alfonso Senior'un istediği 27 bin doları (1,35 milyon peseta) reddetti. Real Madrid adına Saporta bu bedeli ödedi.
5. 24 ve 31 Temmuz: Santiago Bernabéu, 24 Temmuz tarihli mektupla Saporta'yı River'a tanıttı; River ile Saporta arasında 31 Temmuz'da 11 Ağustos son tarihli bir anlaşma yapıldı.
6. 7 Ağustos: River belgelerine göre 900 bin pesoluk peşin ödemeyi Barça yaptı.
7. Ağustos: İki kulüp de tek başına lisans çıkaramıyordu. FIFA, Di Stéfano'nun durumu tamamen netleşene kadar hiçbir İspanyol kulübünde oynayamayacağını bildirdi. AS'e göre 24 Ağustos'ta İspanya Ulusal Spor Delegasyonu (DND) yeni yabancı oyuncu transferlerini yasakladı. Relaño'ya göre Barça bu süreçte haklarını River'a iade etmeyi ya da Juventus'a devretmeyi de denedi, sonuç alamadı.
8. 15 Eylül: Bernabéu, Martí Carretó ve FIFA üyesi Armando Muñoz Calero'nun imzaladığı uzlaşmaya göre Di Stéfano 1953-54 ve 1955-56'da Real Madrid'de, 1954-55 ve 1956-57'de Barcelona'da oynayacak, masraflar yarı yarıya paylaşılacaktı. Anlaşma, DND başkanı General Moscardó'nun onayına bağlıydı.
9. 19 Eylül: AS'e göre DND, 22 Ağustos'tan önce başlamış transferleri yasağın dışında tuttu.
10. 22-28 Eylül: Martí Carretó istifa etti ve yerine bir yönetim komisyonu geçti. AS istifa mektubunu 22 Eylül tarihiyle yayımlıyor, kulübün tarihçesi 28 Eylül diyor.
11. 22-23 Eylül: AS'e göre lisans 22 Eylül akşamı federasyona sunuldu. FIFA'nın anlatımına göre Di Stéfano 23 Eylül sabahı Madrid'e geldi, sözleşmeyi imzaladı ve aynı akşamüstü Nancy'yle oynanan hazırlık maçına çıktı. Real Madrid maçı 4-2 kaybetti, Di Stéfano bir gol attı.
12. 27 Eylül: Ligin 3. haftasında Racing Santander'e karşı 4-2'lik galibiyetle resmî ilk maç; Real Madrid'e göre Di Stéfano bu maçta da gol attı.
13. 14-23 Ekim: AS'e göre komisyon 14 Ekim'de haklardan vazgeçmeye karar verdi; 23 Ekim'de Real Madrid'in Barça'ya 4.405.000 peseta ödemesiyle anlaşıldı.
14. 25 Ekim: Real Madrid, ligin 7. haftasında Chamartín'de Barcelona'yı 5-0 yendi; Di Stéfano iki gol attı.

Barcelona'nın anlatısı

Kulübün tarih sayfası, Barça'nın River ile anlaşarak oyuncuyu imzaladığını, Real Madrid'in ise Millonarios ile müzakere ettiğini yazar. Ardından gelen dönüşümlü sezon formülünü, Franco rejiminin desteğiyle yapılmış tuhaf bir federasyon manevrası olarak tanımlar ve Barça'nın bu karara karşı çıkarak oyuncudan vazgeçtiğini belirtir. Kulübün 1952-1977 dönemi sayfası, olayın Katalonya'da yetkililerin yalnızca başkenti gözettiği inancını beslediğini ve perde arkasında karanlık bir gelişme yaşandığını söyler. Aynı sayfaya göre Martí Carretó, ulusal spor otoritelerinin dayattığı koşulları kabul ettiği için içeriden ve dışarıdan gelen baskıyla 28 Eylül 1953'te istifa etti ve 14 Kasım 1953'teki seçimi Francesc Miró-Sans 301 oy farkla kazandı.

Madrid tarafının anlatısı

AS'in 2014 tarihli uzun yazısı, sorumluluğu Barça yönetimine yükler: Martí Carretó'nun Millonarios'a ödeme yapmayı reddettiğini, Real Madrid'in ise bu boşluğu kullandığını anlatır. Gazeteye göre rejimin dosyaya tek doğrudan müdahalesi DND'nin 19 Eylül kararıydı ve bu karar Di Stéfano'yla birlikte Wilkes, Prieto ve Ducasse gibi başka transferlerin de önünü açtı. Real Madrid'in resmî sitesi ise süreci kulübün ısrarlı mücadelesiyle başarıya ulaşan bir transfer olarak özetler.

Üçüncü göz: Gazeteciler ve belgeler

BBC'nin 2014 değerlendirmesi, Franco'nun rolünün muhtemelen abartıldığını, ama Barça yönetimindeki bazı isimlerin Madrid lehine çalıştığına dair iddiaların da kanıtlanmadığını yazar. El País'in 2017'de yayımladığı River belgeleri ise iki noktayı netleştirir: Real Madrid Temmuz sonunda River ile ayrıca anlaşma yapmıştı, ama Barça 11 Ağustos son tarihinden önce ödemeyi yapınca River, Bernabéu'ya 31 Temmuz anlaşmasının geçersiz kaldığını bildirdi ve oyuncunun haklarını Barça'ya verdiğini Millonarios'a ve Arjantin federasyonuna da iletti. Gazete FIFA'nın 15 Eylül kararını, tırnak içinde, “en azından öyle olması amaçlanan ya da ilan edilen” bir Süleyman hükmü olarak niteler; Katalan basınının Franco'yu suçladığını, Madrid'in bunu reddettiğini de not eder. Ayrıntılı bir çalışma olarak Luque ve Finestres'in 2006 tarihli El caso Di Stéfano kitabını gösterir.

Real Madrid, Di Stéfano'dan önce yalnızca iki lig şampiyonluğu kazanmıştı; El País'e göre sonuncusu 1933'teydi. Kulübün kendi sitesine göre Di Stéfano Real Madrid'de 396 resmî maçta 308 gol attı, beş Avrupa Kupası ve sekiz lig şampiyonluğu kazandı. Barça ise adını, Camp Nou cephesinde yardım ve hazırlık maçlarında Barça forması giymiş oyuncuları listeleyen panoya ekledi. BBC onun Barça formasıyla en az bir hazırlık maçına çıktığını yazıyor; AS'e göre Di Stéfano Barcelona'da beklediği aylarda Masnou, Sitges ve Palafrugell'de yalnızca üç gösteri maçı oynadı. Yıllar sonra aynı kulüpler arasındaki rekabetin geniş hikâyesi için El Clásico, dönemin başkanları için Barça başkanları sayfasına bakılabilir.

Kaynakların ayrıştığı noktalar

Bu tablodaki son satırda maç veritabanı esas alınmalı: BDFutbol'a göre 25 Ekim 1953'teki maçın golleri Di Stéfano (10', 85'), Roque Olsen (34', 35') ve Molowny'den (39') geldi; o gün iyileşip dönen Kubala da Barça forması giyiyordu. Transferin genel bağlamı için Barça transfer tarihi sayfası da okunabilir.