Les Corts: Barça'nın 35 yıllık stadı, açılışından yıkımına

Les Corts, Barcelona'nın 1922'den Camp Nou'nun açıldığı 1957'ye kadar resmî maçlarını oynadığı stattır. Açılışından kısa süre sonra “futbolun katedrali” diye anılmaya başlanan bu sahada Zamora, Alcántara ve Samitier'li ilk altın kuşak oynadı, ilk lig şampiyonlukları kazanıldı ve Kubala yılları yaşandı. Aşağıda statın hayatı, kulübün ve Mundo Deportivo'nun arşiv yazılarından derlenen tarihlerle, dönem dönem anlatılıyor.

1921-1922: Karar, arsa ve üç aylık inşaat

Kulübün o dönemki sahası Carrer Indústria'daydı ve yaklaşık 6 bin kişi alıyordu; kulübe duyulan ilginin patlamasıyla bu saha küçük kalmıştı. Yeni stat kararı 10 Temmuz 1921'deki genel kurulda alındı, finansman 8 Aralık 1921'de onaylandı. Arsa, Les Corts'ta Carrer Numància ile Travessera de les Corts arasında, Can Ribot ve Can Guerra olarak bilinen araziydi; tapular 8 Şubat 1922'de imzalandı.

Temel atma töreni 19 Şubat 1922 sabahı saat 11'de yapıldı. Taraftarlar Carrer París ile Urgell'in kesişiminden yürüyüşle araziye geldi, ilk taşı kulübün 79 numaralı üyesi rahip Lluís Sabaté kutsadı. Joan Gamper törende “Gönüllerinizi şenlendirin, yeni bir sahamız var!” diye seslendi. Mimarlar Santiago Mestres ve Josep Alemany'ydi; kulübe göre maliyet 991.984,05 peseta tuttu ve stat yaklaşık üç ayda bitirildi.

20 Mayıs 1922: Açılış

Açılış maçında Barça İskoç kulübü St Mirren'i 2-1 yendi. Goller St Mirren oyuncusu Birrel'in kendi kalesine attığı gol ve Paulino Alcántara'dan geldi. Barça şu 11'le oynadı: Zamora; Planas, Surroca; Torralba, Sancho, Samitier; Piera, Martínez, Gràcia, Alcántara, Sagi-Barba. Başlama vuruşunu Barcelona Belediye Başkanı Ferran Fabra i Puig yaptı; tribünde Katalonya Mancomunitat başkanı Josep Puig i Cadafalch ve vali Martínez Anido da vardı. Ertesi gün aynı rakiple oynanan rövanşı Barça Gràcia'nın golüyle 1-0 kazandı.

Kulüp arşivi açılıştaki 22 bin kişilik kapasiteyi bölüm bölüm veriyor:

Saha 112'ye 70 metreydi ve ilk sıranın 75 santim altında kalıyordu; seyirciyle sahayı ahşap bir korkuluk ayırıyordu. Çim ise sonradan geldi: Mundo Deportivo'ya göre Les Corts'ta çim ilk kez 24 Eylül 1926'da kullanıldı.

1925: Kapatılan stat

14 Haziran 1925'te Les Corts'ta Orfeó Català onuruna Barça ile Júpiter arasında bir maç oynandı. Bir İngiliz askerî bandosunun çaldığı İspanya milli marşı Marcha Real tribünlerde ıslıklandı. Primo de Rivera diktatörlüğü kulübü ve statı altı ay kapattı; ceza sonradan üç aya indirildi.

1940'lar: Büyüme

Kulüp üyeliği 1923'te 10 bini, 1924'te 12.207'yi geçmişti ve stat genişlemeye devam etti. Genişlemelerin yılları kaynaklarda farklı veriliyor:

• Mundo Deportivo: 1942'de yan tribünle 32 bin, 1943'te kuzey kale arkasıyla 37 bin, 1945'te yeni sundurmalı tribünle 43 bin, 1946'da kuzey kale arkasıyla 48 bin.
• FC Barcelona'nın Camp Nou tarihçesi: 1944'te ana tribün, 1946'da güney kale arkası, 1950'de kuzey kale arkası.

Kulübün 2022 yazısı son genişlemenin 1946'da yapıldığını ve kapasiteyi 48 bine çıkardığını yazıyor; kulübün 2026 tarihli yıkım yazısı da 48 bin rakamını kullanıyor. Buna karşılık kulübün 1919-1930 dönemi yazısı, kapasitenin yıllar içinde üç katına çıkarak 60 bine ulaştığını söylüyor. Bu sayfada iki kulüp yazısının ortak rakamı olan 48 bin esas alındı. Les Corts bu dönemde 1944-45, 1947-48 ve 1948-49 lig şampiyonluklarının sahnesi oldu.

Kubala efsanesi ve gerçek takvim

Yaygın anlatıya göre Camp Nou, Kubala'yı izlemek isteyen kalabalıklar Les Corts'a sığmadığı için yapıldı. Kulübün Camp Nou tarihçesi bu anlatıyı düzeltiyor: yeni stat konuşmaları 1948'de başladı ve ilk somut adım, Kubala'nın ilk hazırlık maçından 15 gün önce, Eylül 1950'de atıldı. Kulübe göre arsa opsiyonu 27 Eylül 1950'de alındı. Gerekçe kapasiteydi: Les Corts 48 bin kişide kalırken Real Madrid'in 1947'de açılan Chamartín'i 75 bin kişi alıyordu.

Üyeler 8-12 Kasım 1950 arasındaki oylamada yeni arsanın alınmasını 7.835 evet, 1.132 hayır ve 6 geçersiz oyla onayladı; o sırada kulübün 30.084 üyesi vardı. Arsa 10.029.945 pesetaya mal oldu ve alım 19 Aralık 1950'de tamamlandı. Mundo Deportivo'ya göre Kubala'nın ve “Beş Kupa” takımının başarısı Les Corts'u yine de iyice küçülttü; kulüp, statı 60 bin kişiye çıkaracak bir genişleme projesini inceledi, ama Francesc Miró-Sans'ın 1953'teki seçim zaferi bu seçeneği kapattı. Camp Nou'nun temeli 28 Mart 1954'te atıldı.

1957-1965: İki statlı yıllar

1957'de Camp Nou açılınca Les Corts hemen yıkılmadı. Kulübün 2026 yazısına göre birinci takım 4 Haziran 1958 ile 8 Kasım 1961 arasında burada 21 hazırlık maçı oynadı. Statta oynanan son maç 10 Temmuz 1965'te bir alt yaş kategorisi finaliydi: O.A.R. turnuvasında Barça, UB Catalonia'yı 3-1 yendi. Terk edilen stat için mahalle sakinleri, kir ve fareler nedeniyle sürekli yıkım talebinde bulundu.

1966: Yıkım ve satış

Kulübün 2026'daki 60. yıl yazısına göre yıkım 4 Şubat 1966 Cuma günü saat 13.00'te başladı. Başkan Enric Llaudet, yaklaşık 500 üyenin önünde Katalanca bir konuşma yaptı; bayrağı kulübün 4 numaralı üyesi August Santamans, 1922'deki açılış maçında oynamış olan Salvador Martínez Surroca ile birlikte indirdi. İlk pnömatik çekiç darbesi, 1922'de ilk taşın konduğu noktaya, alt kale arkası tribününün üçüncü sırasına indirildi. Taraftarlar statın parçalarını hatıra olarak götürdü. Arsa 18 Mayıs 1966'da Habitat şirketine 226 milyon pesetaya satıldı; karşılaştırma için kulüp, 66,62 milyon peseta bütçeyle başlanan Camp Nou'nun 288 milyona mal olduğunu hatırlatıyor. Satış geliri tamamen kulübün borçlarına ayrıldı. Habitat'ın inşaatı dört yıl sürdü ve arsa bu sürede bir çöplüğe döndü; La Vanguardia 21 Ağustos 1969 tarihli başyazısında durumu eleştirdi.

Tarihlerdeki ayrılıklar

Les Corts'un önemli günleri kaynaklarda tutarlı değil. Yıkımın başlangıcı kulübün 2026 yazısında 4 Şubat, Mundo Deportivo'nun 2022 yazısında 2 Şubat, kulübün 2022 İngilizce yazısında ise 4 Mart 1966 olarak geçiyor. İlk taş için kulübün 2022 yazısı 19 Şubat 1922 derken, 2026 yazısı aynı taşı tapu imza tarihi olan 8 Şubat'a bağlıyor. Mundo Deportivo, ilk taşın bugün Camp Nou'da korunduğunu yazıyor. Bu sayfadaki ana anlatıda tören tarihi olarak 19 Şubat, yıkım için kulübün en yeni ve en ayrıntılı kaydı olan 4 Şubat kullanıldı.